Błąd medyczny - jak uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie

Błąd medyczny to nieprawidłowe działanie lub zaniechanie personelu medycznego, niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, które naraziło pacjenta na szkodę. Jeśli ucierpiałeś Ty lub ktoś z Twoich bliskich, prawo pozwala domagać się naprawienia krzywdy. Możesz żądać odszkodowania (zwrotu poniesionych kosztów i strat finansowych) oraz zadośćuczynienia (za ból, cierpienie i trwałe następstwa), a w niektórych sytuacjach także renty.

Rozumiem, że to trudny moment. Często do bólu fizycznego dochodzi poczucie bezradności i złość, bo zaufałeś lekarzom, a stało się coś, co odmieniło życie. Poniżej tłumaczę po ludzku, czym jest błąd medyczny, co trzeba wykazać i jak krok po kroku dochodzić swoich praw.

Czym jest błąd medyczny?

Nie każde niepowodzenie leczenia to błąd. Medycyna nie daje gwarancji wyleczenia, a niektóre powikłania mogą wystąpić mimo prawidłowego postępowania. O błędzie mówimy wtedy, gdy personel zachował się niezgodnie z aktualną wiedzą medyczną - zrobił coś źle albo nie zrobił tego, co powinien.

W praktyce wyróżnia się kilka rodzajów błędów:

• Błąd diagnostyczny - postawienie złej diagnozy albo jej brak, przeoczenie choroby, zlekceważenie objawów lub wyników badań.
• Błąd terapeutyczny - niewłaściwe leczenie, źle dobrana terapia, błąd w czasie operacji, pomyłka w lekach lub dawkowaniu.
• Błąd techniczny - nieprawidłowe wykonanie samego zabiegu, na przykład uszkodzenie narządu czy pozostawienie ciała obcego w polu operacyjnym.
• Błąd organizacyjny - zaniedbania po stronie placówki, jak zły obieg dokumentacji, brak nadzoru, niedostateczna obsada czy wadliwy sprzęt.

Co trzeba wykazać, żeby dostać odszkodowanie?

To najważniejszy punkt. Żeby skutecznie dochodzić roszczeń, trzeba wykazać trzy elementy łącznie:

1. Nieprawidłowe działanie lub zaniechanie - postępowanie niezgodne z aktualną wiedzą medyczną i standardami.
2. Szkodę - realny uszczerbek na zdrowiu, cierpienie albo stratę finansową.
3. Związek przyczynowy - że to właśnie ten błąd doprowadził do szkody, a nie naturalny przebieg choroby.

Dlatego samo niezadowolenie z efektu leczenia nie wystarczy. Trzeba pokazać, że gdyby postąpiono prawidłowo, do krzywdy by nie doszło albo byłaby znacznie mniejsza. Odpowiedzialność za szkodę opiera się na przepisach Kodeksu cywilnego.

Czego konkretnie możesz żądać?

Roszczenia dzielą się na kilka grup i często można łączyć je ze sobą:

• Odszkodowanie - zwrot realnych kosztów i strat: leczenia, leków, rehabilitacji, dojazdów do placówek, opieki osób trzecich, dostosowania mieszkania, a także utraconego dochodu, jeśli nie mogłeś pracować.
• Zadośćuczynienie - rekompensata za ból, cierpienie fizyczne i psychiczne oraz za trwały uszczerbek na zdrowiu i pogorszenie jakości życia.
• Renta - gdy wskutek błędu zwiększyły się Twoje potrzeby (na przykład stała opieka lub leczenie) albo zmniejszyły lub zniknęły możliwości zarobkowania.

Wysokości tych świadczeń nie da się podać z góry. Zależą od rozmiaru krzywdy i szkody i zawsze ocenia się je indywidualnie, w odniesieniu do konkretnej sytuacji pacjenta. Dlatego ostrożnie podchodź do "cenników" krążących w internecie.

Kto odpowiada za błąd medyczny?

To zależy od okoliczności. Najczęściej odpowiada szpital lub placówka medyczna, w której doszło do zdarzenia. Placówki mają obowiązkowe ubezpieczenie, więc roszczenia kieruje się zwykle również do ubezpieczyciela. W niektórych sytuacjach odpowiedzialność może ponosić także lekarz, zwłaszcza przyjmujący prywatnie. Ustalenie właściwego podmiotu to jeden z pierwszych kroków w sprawie i warto zrobić to prawidłowo od początku.

Dlaczego dokumentacja medyczna jest tak ważna?

Dokumentacja to fundament całej sprawy. To w niej zapisano, co i kiedy zrobiono, jakie były wyniki badań i decyzje lekarzy. Jako pacjent masz prawo dostępu do swojej dokumentacji medycznej.

Co możesz zrobić:

• Złóż w placówce pisemny wniosek o wydanie kopii pełnej dokumentacji.
• Poproś o komplet - karty informacyjne, wyniki badań, opisy zabiegów, karty znieczulenia, zlecenia.
• Zachowaj też własne dowody: rachunki, faktury za leczenie i dojazdy, zdjęcia, notatki o przebiegu zdarzeń i rozmów.

Im wcześniej zabezpieczysz dokumenty, tym lepiej. Kompletna dokumentacja pozwala rzetelnie ocenić szanse i uniknąć sytuacji, w której brakuje kluczowego dowodu.

Jaką rolę odgrywają opinie biegłych?

Sprawy medyczne są trudne dowodowo, bo wymagają wiedzy specjalistycznej. Dlatego kluczową rolę odgrywają opinie biegłych lekarzy. To oni oceniają, czy postępowanie było zgodne z wiedzą medyczną i czy istnieje związek między błędem a szkodą. Dobrze przygotowana dokumentacja i trafne pytania do biegłego potrafią przesądzić o wyniku sprawy.

Jakie są drogi dochodzenia roszczeń?

Zwykle sprawę zaczyna się od zgłoszenia roszczenia do placówki lub jej ubezpieczyciela wraz z uzasadnieniem i dokumentacją. Czasem już na tym etapie udaje się uzyskać wypłatę lub ugodę, bez wchodzenia na drogę sądową.

Jeśli to nie przyniesie efektu albo propozycja jest zaniżona, pozostaje droga sądowa - pozew przeciwko odpowiedzialnemu podmiotowi. Warto też wiedzieć, że istnieją pozasądowe ścieżki rozwiązywania takich sporów, które w niektórych sprawach bywają szybsze. Wybór drogi zależy od konkretnej sytuacji i warto go przemyśleć na początku.

Ile mam czasu? Kilka słów o przedawnieniu

Do tematu przedawnienia trzeba podchodzić ostrożnie, bo szczegóły zależą od okoliczności. Co do zasady roszczenia tego typu przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia - przy czym nie później niż po upływie 10 lat od zdarzenia. Dla osób małoletnich przewidziano dodatkową ochronę, dzięki której ich roszczenia nie przedawniają się zbyt wcześnie.

Ponieważ terminy bywają zawiłe, nie zwlekaj z oceną sprawy. Zbyt długie czekanie może utrudnić dochodzenie roszczeń albo odebrać taką możliwość.

Jak dobrze przygotować sprawę?

Sprawy o błąd medyczny należą do najtrudniejszych dowodowo. Wymagają połączenia wiedzy prawniczej i medycznej oraz starannego zebrania dowodów. Dlatego tak ważne jest, by od początku działać rozważnie: zabezpieczyć dokumentację, uporządkować fakty i rzetelnie ocenić, czy doszło do błędu i jaka jest realna szkoda. Dobrze przygotowana sprawa ma po prostu większe szanse.

Jeśli podejrzewasz, że Ty lub ktoś bliski ucierpieliście wskutek błędu medycznego, nie musisz zmagać się z tym sam. Oferuję bezpłatną, wstępną analizę sprawy - spokojnie omówimy, co się wydarzyło, i podpowiem, czy i jak można dochodzić roszczeń. Zadzwoń pod numer 693 70 70 78 lub napisz na kancelaria@robertstaszewski.pl. Pierwszy krok nic nie kosztuje, a może wiele zmienić.

Radca prawny Robert Staszewski, Wrocław

Prowadzę sprawy rozwodowe i rodzinne, o odszkodowania i zadośćuczynienia, windykacyjne oraz obsługę prawną firm. Jeśli potrzebujesz pomocy, napisz na kancelaria@robertstaszewski.pl lub zadzwoń 693 70 70 78.

Ten artykuł ma charakter ogólny i informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej. Każda sprawa jest inna, dlatego w swojej sprawie skonsultuj się z radcą prawnym.