Separacja - czym różni się od rozwodu i jak ją uzyskać

Nie każdy, kto przeżywa poważny kryzys w małżeństwie, od razu chce rozwodu. Czasem potrzeba czasu, dystansu i jasnego ułożenia spraw, ale bez zamykania wszystkich drzwi. Od tego między innymi jest separacja. To rozwiązanie dla osób, które nie chcą dalej żyć jak małżeństwo, ale z różnych powodów nie decydują się na rozwód - religijnych, rodzinnych albo po prostu dlatego, że jeszcze nie są pewne.

Poniżej tłumaczę, czym separacja różni się od rozwodu, jak ją uzyskać, ile kosztuje i co się po niej zmienia. Bez prawniczego żargonu, tak żeby dało się na spokojnie podjąć decyzję.

Czym jest separacja i czym różni się od rozwodu

Najprościej: separacja to orzeczony przez sąd stan, w którym nadal jesteście małżeństwem, ale formalnie żyjecie osobno. Główna różnica w stosunku do rozwodu jest taka, że separacja nie rozwiązuje małżeństwa. Pozostajecie małżonkami, więc żadne z Was nie może w tym czasie zawrzeć nowego związku.

Jest też różnica w przesłankach. Rozwód sąd orzeka, gdy rozkład pożycia jest zupełny i trwały. Do separacji wystarczy, że rozkład jest zupełny - nie trzeba wykazywać, że jest już nieodwracalny. To pozostawia furtkę: jeśli po jakimś czasie zechcecie wrócić do siebie, separację można znieść i wrócić do normalnego małżeństwa. Rozwodu już się nie cofnie.

W obu sprawach decyduje Sąd Okręgowy (dla mieszkańców Wrocławia i okolic zwykle Sąd Okręgowy we Wrocławiu).

Kiedy warto pomyśleć o separacji zamiast rozwodu

Separacja bywa dobrym wyborem, gdy:

• nie jesteś jeszcze pewny, czy to koniec, i nie chcesz podejmować decyzji ostatecznej,
• z powodów światopoglądowych lub religijnych nie chcesz rozwodu,
• zależy Ci na uporządkowaniu spraw majątkowych i opieki nad dziećmi, ale bez rozwiązywania małżeństwa,
• chcecie dać sobie czas, zachowując możliwość powrotu.

Jeśli natomiast wiesz już na pewno, że chcesz zakończyć małżeństwo i móc ułożyć sobie życie na nowo, zwykle sensowniejszy jest od razu rozwód.

Jak uzyskać separację - dwie drogi

To, jak wygląda sprawa, zależy przede wszystkim od tego, czy macie małoletnie dzieci i czy się zgadzacie.

Separacja na zgodny wniosek

Jeżeli oboje chcecie separacji i nie macie wspólnych małoletnich dzieci, sprawa idzie prostszym trybem. Sąd nie bada wtedy, kto zawinił, a postępowanie jest zwykle krótsze i spokojniejsze. To najłagodniejsza wersja rozstania.

Separacja na żądanie jednego z małżonków

Jeśli macie wspólne małoletnie dzieci albo jedno z Was nie zgadza się na separację, sprawa toczy się jak zwykły proces. Sąd rozstrzyga wtedy nie tylko o samej separacji, ale też o dzieciach - władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach. Na żądanie strony może także orzekać o winie za rozkład pożycia, podobnie jak przy rozwodzie.

Ile kosztuje separacja

Koszt zależy od tego, którym trybem idziecie:

• Zgodny wniosek o separację (bez małoletnich dzieci) - opłata sądowa wynosi 100 zł. To znacznie taniej niż rozwód.
• Pozew o separację (gdy jest spór albo są małoletnie dzieci) - opłata to 600 zł, czyli tyle samo co od pozwu rozwodowego.

Do tego, jeśli zdecydujesz się na pomoc radcy prawnego lub adwokata, dochodzi jego wynagrodzenie - zależne od tego, czy sprawa jest zgodna, czy sporna.

Co zmienia separacja - skutki

Skutki separacji są w dużej mierze zbliżone do rozwodu, ale z kilkoma istotnymi wyjątkami.

• Majątek - z chwilą orzeczenia separacji powstaje między Wami rozdzielność majątkowa. Od tego momentu to, co zarobisz, jest tylko Twoje.
• Dzieci - sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach, tak jak przy rozwodzie.
• Nowe małżeństwo - nie wchodzi w grę. Formalnie wciąż jesteście małżeństwem, więc nie można wziąć kolejnego ślubu. To jedna z kluczowych różnic w stosunku do rozwodu.
• Nazwisko - małżonek w separacji nie może wrócić do nazwiska sprzed ślubu (przy rozwodzie jest taka możliwość w ciągu określonego czasu).
• Wzajemna pomoc - jeśli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie w separacji nadal mogą być zobowiązani do pomocy sobie nawzajem, w tym finansowej.

Powrót do małżeństwa - zniesienie separacji

To duża zaleta separacji: jest odwracalna. Jeśli się pogodzicie, możecie wspólnie wystąpić o zniesienie separacji. Sąd je orzeka, a Wasze małżeństwo wraca do normalnego funkcjonowania - bez konieczności brania ślubu po raz drugi. W rozwodzie takiej opcji nie ma.

Nie wiesz, co wybrać - separację czy rozwód?

To naprawdę częsty dylemat i nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich. Wiele zależy od tego, czy widzisz jeszcze szansę na naprawę relacji, jak wyglądają sprawy dzieci i majątku oraz co jest dla Ciebie ważne na tym etapie życia.

Jeśli chcesz to spokojnie przemyśleć z kimś, kto zna obie drogi, zapraszam na bezpłatną wstępną analizę sprawy. Podpowiem, które rozwiązanie ma w Twojej sytuacji więcej sensu i czego możesz się spodziewać. Zadzwoń pod numer 693 70 70 78 albo napisz na kancelaria@robertstaszewski.pl.

Radca prawny Robert Staszewski, Wrocław

Prowadzę sprawy rozwodowe i rodzinne, o odszkodowania i zadośćuczynienia, windykacyjne oraz obsługę prawną firm. Jeśli potrzebujesz pomocy, napisz na kancelaria@robertstaszewski.pl lub zadzwoń 693 70 70 78.

Ten artykuł ma charakter ogólny i informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej. Każda sprawa jest inna, dlatego w swojej sprawie skonsultuj się z radcą prawnym.